کلینیک درمان زخم بستر با تمرکز بر تشخیص علت ایجاد زخمهای فشاری ناشی از بیحرکتی، کاهش فشار موضعی و درمان تخصصی فعالیت میکند. این مراکز با استفاده از پانسمانهای نوین، وکیومتراپی، دبریدمان، کنترل عفونت و تغذیه درمانی، روند ترمیم زخم را تسریع کرده و از عوارض جدی و جراحیهای غیرضروری پیشگیری میکنند.
۰۹۱۲۰۹۴۴۶۰۹
۰۹۳۵۷۱۳۵۰۲۳
زخم بستر زمانی ایجاد میشود که فشار مداوم جریان خون بافت را قطع کند و سلولها دچار کمبود اکسیژن شوند.
اصطکاک و کشش پوست هنگام جابهجایی نادرست، آسیب بافتی را تشدید میکند.
شرایط زمینهای مثل بیتحرکی، بیاختیاری، سوءتغذیه و دیابت، توان ترمیم پوست را بهطور جدی کاهش میدهد.
پانسمان نوین زخم روشی تخصصی در درمان زخم است که با ایجاد رطوبت کنترلشده، محافظت از بافت سالم و کاهش عفونت، روند ترمیم زخم را سریعتر، ایمنتر و بدون درد برای بیمار ممکن میکند.
پلاسماتراپی زخم یک روش تخصصی و نوین ترمیم زخم است که با استفاده از پلاسمای غنی از فاکتورهای رشد، خونرسانی، بازسازی بافت و سرعت ترمیم زخمهای مزمن و عفونی را افزایش میدهد
دبریدمان زخم فرآیند تخصصی و کنترلشده برداشتن بافتهای مرده، عفونی یا غیرزنده از بستر زخم است که با کاهش بار میکروبی و آمادهسازی محیط زخم، نقش کلیدی در تسریع ترمیم ایمن و اصولی زخم دارد.
وکیومتراپی زخم بستر یک روش درمانی پیشرفته است که با ایجاد فشار منفی کنترلشده، ترشحات و بافتهای آلوده را خارج کرده، خونرسانی را افزایش میدهد و باعث تسریع ترمیم زخمهای عمیق و مقاوم به درمان میشود.
اول مشخص میکنیم زخم چرا بسته نمیشود؛ فشار، ایسکمی، عفونت، دیابت یا سوءتغذیه—نه فقط دیدن ظاهر زخم.
با اصلاح وضعیت بدن، تجهیزات مناسب و آموزش، منبع فشار حذف میشود؛ بدون این مرحله هیچ زخمی درمان نمیشود.
بافت مرده، ترشحات و بار میکروبی حذف میشود تا زخم وارد فاز ترمیم واقعی شود.
پانسمان، وکیوم، اوزون یا پلاسما بر اساس عمق، ترشح و خونرسانی زخم انتخاب میشود، نه سلیقه درمانگر.
قند، تغذیه، عفونت و روند ترمیم پایش میشود تا زخم بسته شود، نه اینکه فقط «کوچکتر» به نظر برسد.
زخم بستر یا زخم فشاری نوعی آسیب پیشرونده پوست و بافتهای زیرین است که در اثر فشار مداوم و قطع خونرسانی موضعی ایجاد میشود. زمانیکه یک ناحیه از بدن برای مدت طولانی بین سطح سخت تخت یا ویلچر و استخوان تحت فشار قرار بگیرد، اکسیژن کافی به سلولها نمیرسد و بافت بهتدریج دچار نکروز میشود. این زخمها بیشتر در افراد کمتحرک، سالمندان، بیماران بستری و افراد با بیماریهای زمینهای مانند دیابت دیده میشوند. زخم بستر یک مشکل صرفاً پوستی نیست و در مراحل پیشرفته میتواند به عضله و استخوان نفوذ کرده و عوارض عفونی جدی ایجاد کند.
زخم بستر زمانی شکل میگیرد که بدن برای ساعتها یا روزها در یک وضعیت ثابت باقی بماند و فشار مداوم روی پوست، جریان خون موضعی را مختل کند. در این حالت، سلولها بهتدریج دچار کمبود اکسیژن و مواد مغذی میشوند و بافت توان زنده ماندن را از دست میدهد. اگر همزمان اصطکاک و کشیدگی پوست هنگام جابهجایی نادرست وجود داشته باشد، آسیب عمیقتر و سریعتر پیشرفت میکند. عواملی مثل بیتحرکی طولانی، رطوبت ناشی از بیاختیاری، سوءتغذیه، کاهش سطح هوشیاری و بیماریهایی مانند دیابت یا اختلالات عصبی، بدن را مستعد ایجاد زخم بستر میکنند و روند تخریب بافت را تسریع میسازند.
زخم بستر یا زخم فشاری یک آسیب ساده پوستی نیست و بسته به شدت فشار، مدت زمان بیحرکتی و شرایط عمومی بیمار میتواند به اشکال و عمقهای متفاوتی بروز کند. به همین دلیل، پزشکان زخم بستر را به انواع و درجات مختلفی تقسیمبندی میکنند تا مسیر درمان بهدرستی انتخاب شود. شناخت انواع زخم بستر کمک میکند تشخیص دهیم کدام زخم هنوز قابل برگشت است و کدامیک وارد مرحله تخریب عمیق بافت شده و نیاز به درمان تخصصی دارد. از نگاه بالینی، هر مرحله نمایانگر میزان آسیب خونرسانی، مرگ بافت و خطر عفونت است؛ تشخیص دقیق مرحله زخم، مهمترین قدم در جلوگیری از تشدید آسیب و عوارض جدی مانند عفونت استخوان و سپسیس محسوب میشود.
در این مرحله، پوست هنوز سالم است اما قرمزی موضعی ایجاد میشود که با برداشتن فشار از بین نمیرود. این تغییر رنگ نشاندهنده اختلال در خونرسانی بافت است و اغلب با احساس گرمی، سفتی یا درد خفیف همراه میشود. اگر در همین مرحله فشار بهموقع حذف شود، زخم کاملاً برگشتپذیر است و بدون عارضه بهبود مییابد.
در این نوع، آسیب به لایههای سطحی پوست میرسد و معمولاً بهصورت تاول، ساییدگی یا زخم سطحی با ترشح شفاف دیده میشود. پوست اطراف زخم حساس، دردناک و مستعد عفونت است. مراقبت نادرست در این مرحله میتواند باعث پیشرفت سریع زخم به مراحل عمیقتر شود.
در زخم بستر درجه ۳، تخریب بافت به لایههای عمقی پوست و چربی زیرجلدی میرسد. زخم بهصورت یک حفره نسبتاً عمیق دیده میشود و احتمال عفونت بالا است. این مرحله نیازمند درمان تخصصی، دبریدمان، پانسمانهای پیشرفته و پیگیری دقیق پزشکی است و خوددرمانی بسیار خطرناک است.
شدیدترین نوع زخم بستر است که تخریب بافت به عضله، تاندون یا حتی استخوان میرسد. زخم عمیق، بدبو، عفونی و گاه همراه با ترشحات چرکی است. در این مرحله خطر عوارض جدی مانند استئومیلیت و سپسیس وجود دارد و درمان فقط باید تحت نظر تیم تخصصی زخم و گاهی همراه با جراحی انجام شود.
در این حالت سطح زخم با بافت مرده یا ترشحات ضخیم پوشیده شده و عمق واقعی آن قابل مشاهده نیست. تا زمانی که دبریدمان مناسب انجام نشود، تعیین مرحله زخم امکانپذیر نخواهد بود. این نوع زخم معمولاً نشانه یک آسیب عمیق و مزمن است.
این نوع زخم بهصورت تغییر رنگ بنفش یا قهوهای تیره روی پوست سالم ظاهر میشود اما تخریب اصلی در لایههای عمقی در حال رخ دادن است. آسیب عمقی بافت میتواند بهسرعت به زخم درجه ۳ یا ۴ تبدیل شود و نیاز به مداخله زودهنگام و دقیق دارد.
درمان زخم بستر عمیق یک فرآیند مرحلهبهمرحله و کاملاً تخصصی است که بدون ارزیابی دقیق، حذف فشار و مداخله اصولی پزشکی، بهبود پایدار آن امکانپذیر نیست.
1. آمادهسازی بستر زخم (پایه درمان)
در زخم بستر عمیق، تا زمانی که بافت مرده و آلوده از زخم خارج نشود، هیچ درمانی مؤثر نیست. دبریدمان اصولی برای حذف بافت نکروزه و کاهش بار میکروبی انجام میشود تا زخم قابلیت ترمیم پیدا کند. شستوشوی کنترلشده با محلولهای تخصصی، از گسترش عفونت به عضله و استخوان جلوگیری میکند و بستر زخم را برای مراحل بعدی آماده میسازد.
2.کنترل عفونت و درد (نجات بافت زنده)
عفونت در زخمهای عمیق معمولاً پنهان و پیشرونده است. آنتیبیوتیکها فقط زمانی مؤثرند که بر اساس شرایط زخم و نظر پزشک انتخاب شوند. همزمان، کنترل درد و کاهش التهاب انجام میشود تا استرس بدن کم شده و سیستم ایمنی بتواند در ترمیم زخم نقش مؤثر داشته باشد.
3. درمان ترمیمی و پانسمانهای پیشرفته
در این مرحله از پانسمانهای نوین مانند فومها، هیدروژل یا پانسمانهای آنتیباکتریال استفاده میشود تا رطوبت مناسب حفظ و بافت سالم محافظت شود. در زخمهای مقاوم، وکیومتراپی با ایجاد فشار منفی کنترلشده، ترشحات عفونی را خارج کرده و خونرسانی را بهطور محسوسی افزایش میدهد.
4. حمایت از بدن و پیشگیری از عود زخم
بدون اصلاح تغذیه، کاهش فشار از روی ناحیه درگیر و تغییر صحیح وضعیت بدن، درمان کامل نخواهد شد. تأمین پروتئین، ویتامینها و استفاده از تشکهای ضد زخم بستر، همراه با آموزش مراقبت خانگی، مانع بازگشت زخم و ایجاد زخمهای جدید میشود.
مراقبت از زخم بستر فقط تعویض پانسمان نیست، بلکه مجموعهای از اقدامات منظم و تخصصی برای جلوگیری از پیشرفت زخم و تسریع ترمیم آن است. مهمترین اصل، کاهش مداوم فشار با تغییر وضعیت بدن و استفاده از تشک مناسب است. زخم باید بهصورت اصولی تمیز و با پانسمان نوین متناسب با عمق و ترشح زخم پوشانده شود. کنترل رطوبت پوست، درمان عفونت، و پیشگیری از اصطکاک نقش حیاتی دارند. تغذیه مناسب شامل پروتئین، روی و ویتامین C روند بازسازی بافت را تقویت میکند. پیگیری منظم توسط تیم تخصصی زخم، از عوارض جدی و جراحیهای غیرضروری پیشگیری میکند.
اگر برای درمان زخم فشاری (زخم بستر) به کلینیک زخم تهران مراجعه کنید، روند درمان کاملاً اصولی و تحت نظر پزشکان و متخصصین درمان زخم انجام میشود. ابتدا زخم بهصورت تخصصی ارزیابی شده، علت ایجاد فشار مشخص میگردد و برنامه درمانی علمی طراحی میشود. کاهش فشار هدفمند، دبریدمان تخصصی، پانسمانهای نوین و در صورت نیاز وکیومتراپی و کنترل عفونت انجام میگیرد. همزمان آموزش مراقبتهای خانگی و اصلاح تغذیه نیز ارائه میشود تا ترمیم زخم سریعتر و بدون عود باشد.
۰۹۱۲۰۹۴۴۶۰۹
۰۹۳۵۷۱۳۵۰۲۳
از لحظهای که پوست باز میشود یا قرمزی با فشار انگشت سفید نمیشود، زخم وارد فاز خطر شده است. تأخیر در درمان، راه را برای عفونت عمقی و آسیب استخوان باز میکند.
خیر. زخم بستر نتیجه قطع خونرسانی است و بدون کاهش فشار و درمان اصولی بهبود پیدا نمیکند؛ حتی اگر ظاهر آن مدتی بهتر شود.
در حالت خوابیده حداقل هر ۲ ساعت و در ویلچر هر ۱۵–۳۰ دقیقه تغییر وضعیت ضروری است؛ حتی اگر پانسمان داشته باشد.
درمان مؤثر ترکیبی از کاهش فشار، دبریدمان، پانسمان نوین و کنترل عفونت است. هیچ کرم یا دارویی بهتنهایی معجزه نمیکند.
وقتی زخم عمیق، مزمن یا پرترشح باشد و به درمانهای معمول پاسخ ندهد. وکیوم ترمیم را سریعتر و ایمنتر میکند.
فقط در صورت عفونت ثابتشده. مصرف خودسرانه آنتیبیوتیک باعث مقاومشدن میکروبها و تأخیر در بهبود میشود.
بسیار زیاد. کمبود پروتئین، ویتامین C، روی و آهن یکی از دلایل اصلی مزمنشدن زخم بستر است.
بله. در صورت عدم درمان، زخم بستر میتواند باعث عفونت استخوان، سپسیس و حتی مرگ شود.
منبع:
